Page 17 - Demo

15VE%u00c7ORI T%u00cb ELEMENTEVE TEATROREMeqen%u00ebse teatri p%u00ebrb%u00ebhet nga shum%u00eb arte nj%u00ebher%u00ebsh, elementet e tij jan%u00eb t%u00eb larmishme e komplekse, disa jan%u00eb t%u00eb dukshme dhe disa m%u00eb pak t%u00eb dukshme. K%u00ebshtu, p%u00ebr shembull, nd%u00ebrsa ne e perceptojm%u00eb m%u00eb leht%u00eb ngjyr%u00ebn e kostumit t%u00eb nj%u00eb aktori (q%u00eb %u00ebsht%u00eb element i kostumografis%u00eb), e kemi m%u00eb t%u00eb v%u00ebshtir%u00eb t%u00eb kuptojm%u00eb bot%u00ebn e tij shpirt%u00ebrore, monologun e tij t%u00eb brendsh%u00ebm (q%u00eb %u00ebsht%u00eb element i mjesht%u00ebris%u00eb s%u00eb aktorit). Ose, edhe brenda nj%u00eb elementi, p%u00ebr shembull, si%u00e7 %u00ebsht%u00eb drama e shkruar, e kemi m%u00eb t%u00eb leht%u00eb t%u00eb kuptojm%u00eb subjektin e saj, por e kemi m%u00eb t%u00eb v%u00ebshtir%u00eb t%u00eb lexojm%u00eb iden%u00eb e p%u00ebrgjithshme, mesazhin, simbolik%u00ebn e saj.PUBLIKUMe %u201cpublik%u201d kuptojm%u00eb nj%u00eb grup individ%u00ebsh t%u00eb mbledhur s%u00eb bashku n%u00eb nj%u00eb koh%u00eb dhe n%u00eb nj%u00eb vend t%u00eb dh%u00ebn%u00eb, me asnj%u00eb q%u00ebllim tjet%u00ebr p%u00ebrve%u00e7 atij t%u00eb t%u00eb parit t%u00eb shfaqjes (nd%u00ebrkoh%u00eb q%u00eb t%u00eb tjer%u00ebt mund t%u00eb jen%u00eb duke b%u00ebr%u00eb gj%u00ebra t%u00eb tjera: duke luajtur, duke lexuar gazet%u00ebn, duke par%u00eb televizor n%u00eb sht%u00ebpi, duke shtyr%u00eb koh%u00ebn etj). Publiku i mbledhur duhet t%u00eb jet%u00eb i vet%u00ebdijsh%u00ebm q%u00eb %u00ebsht%u00eb pjes%u00eb e nj%u00eb grupi.Ndryshe nga disa arte, si piktura, skulptura, let%u00ebrsia, q%u00eb shijohen n%u00eb m%u00ebnyr%u00eb individuale, teatri, ashtu si dhe artet e tjera skenike, shijohet n%u00eb grup. Ne, si spektator%u00eb, sjellim me vete p%u00ebrvojat tona dhe n%u00eb k%u00ebt%u00eb m%u00ebnyr%u00eb ndihmojm%u00eb p%u00ebr t%u00eb diktuar llojin e teatrit q%u00eb b%u00ebhet. Ne jemi pjes%u00ebmarr%u00ebs %u2013 prania jon%u00eb ndikon p%u00ebr ngjarjen skenike. PJESA DRAMATIKE%u00cbsht%u00eb vepra e shkruar e dramaturgut q%u00eb krijon struktur%u00ebn, subjektin, karakteret dramatike dhe q%u00eb e kryen funksionin e saj vet%u00ebm kur mish%u00ebrohet n%u00eb sken%u00eb nga aktor%u00ebt, p%u00ebrball%u00eb publikut. Edhe pse %u00ebsht%u00eb shkruar p%u00ebr t%u2019u v%u00ebn%u00eb n%u00eb sken%u00eb, drama ndonj%u00ebher%u00eb mund t%u00eb konsiderohet edhe si nj%u00eb form%u00eb e let%u00ebrsis%u00eb dhe studimi i elementeve t%u00eb saj i afrohet shum%u00eb studimit t%u00eb vepr%u00ebs letrare n%u00eb p%u00ebrgjith%u00ebsi. Me elementet dramatike do t%u00eb merremi n%u00eb nj%u00eb m%u00ebsim t%u00eb ve%u00e7ant%u00eb.SHFAQJA SKENIKEPra, n%u00eb dram%u00eb, ne shohim t%u00eb projektuar shfaqjen e ardhshme. Shkrimtar%u00ebt e kuptojn%u00eb shum%u00eb mir%u00eb k%u00ebt%u00eb dallim. Ata e din%u00eb se ajo q%u00eb mund t%u00eb ndodh%u00eb n%u00eb sken%u00eb, mund t%u00eb jet%u00eb shum%u00eb e 3 ELEMENTET E TEATRITShfaqja %u00ebsht%u00eb rezultat i shum%u00eb faktor%u00ebve q%u00eb s%u00eb bashku krijojn%u00eb at%u00eb q%u00eb quhet ansambli skenik. Pjesa dramatike, aktori, skena, dekori, kostumet, ndri%u00e7imi, muzika, jan%u00eb pjes%u00eb e teatrit, por asnj%u00ebra prej tyre e marr%u00eb ve%u00e7mas nuk %u00ebsht%u00eb teat%u00ebr, ashtu sikund%u00ebr asnj%u00eb nga polet e gjeneratorit nuk %u00ebsht%u00eb elektricitet. Ashtu si elektriciteti, edhe teatri %u00ebsht%u00eb fusha q%u00eb krijohet midis pjes%u00ebve. Publiku %u00ebsht%u00eb nj%u00eb faktor i qen%u00ebsish%u00ebm n%u00eb teat%u00ebr. Pa publik, nuk ka teat%u00ebr.